Wat vroeger een normale portie was, heet nu ‘small’

21/05/2019 in: Mind
Wat vroeger een normale portie was, heet nu ‘small’

Je bord leegeten tot de laatste kruimel. Wie is er als kind niet mee grootgebracht? Het lijkt een goede gewoonte, maar inmiddels zijn de porties die we eten, de broodjes die we onderweg kopen en zelfs de borden waarvan we eten, met de jaren groter en groter geworden.

Luisteren naar je eigen honger- en verzadigingsgevoel wordt vaak op jonge leeftijd al afgeleerd. Als je als kind een moeilijke eter was, mocht je pas van tafel als álles op was. Zelf bepalen wanneer je vol zat? Nee, er was geen enkele moeder die daarnaar luisterde. Een ander bepaalde dus voor jou niet alleen wat je at, maar ook hoeveel je at. Onderzoekers van Liverpool University hebben in een studie onder 385 studenten zelfs ontdekt dat mensen die verplicht hun bord moesten leegeten als kind, een grotere kans hebben om overgewicht op latere leeftijd. Waarom? Omdat hen in hun kindertijd al geleerd werd om meer te eten dan nodig. Ze leerden toen al om niet te luisteren naar hun lichaam.

Hoe groter de portie, hoe meer je eet

Je eetgewoonten in je kindertijd kunnen dus de rest van je leven een rol blijven spelen. Natuurlijk zijn er ook andere factoren die meespelen. Meer eten op je bord, betekent ook automatisch dat je er onbewust meer van eet. Onderzoek laat zien dat we van grote porties en uit grote verpakkingen tot wel 30 procent meer kunnen eten. Met je ogen schat je in of je genoeg hebt opgeschept. En is je bord leeg, dan pas voel je je verzadigd. Maar: na het eten van een kleinere portie, zijn we net zo voldaan als na het eten van een grotere portie. Je kunt je ogen en brein dus een beetje foppen door minder op te scheppen.

Ook je bord heeft invloed. Een gemiddeld bord was vroeger zo’n 22 centimeter groot, nu is dat zo’n 27 centimeter. Hoe groter het bord, hoe meer je ervan eet. Eten van een kleiner bord kan dus helpen om een minder grote portie te eten.

Wat is een portie?

Wat is nu een ‘normale’ portie? Daar zijn de meningen over verdeeld, want het ligt er natuurlijk ook aan wat je eet. Volgens Britse wetenschappers vertelt je vuist je hoeveel je mag eten. Dat betekent bijvoorbeeld een handje rijst en dat een stuk vlees niet groter mag zijn dan de helft van je uitgestrekte hand. Het Voedingscentrum berekent dit anders. Een normaal dagmenu voor een volwassen vrouw ziet er volgens het Voedingscentrum als volgt uit:

  • 250 gram groenten, 1 opscheplepel is 50 gram
  • 2 porties fruit, 1 portie is 100 gram
  • 4-5 bruine volkoren boterhammen
  • 1 portie vis, peulvruchten of vis, 1 portie is 100 gram
  • 1 handje ongezouten noten, een handje is 25 gram
  • 2-3 porties zuivel, 1 portie staat gelijk aan een glas of schaaltje van 150 ml
  • 40 gram kaas, staat gelijk aan beleg voor 2 boterhammen
  • 40 gram smeer- en bereidingsvetten, staat gelijk aan het besmeren van 4 tot 5 boterhammen en 1 eetlepel om eten mee te bereiden
  • 1,5 tot 2 liter water, 1 normaal glas is 200 ml.

Zoet, zout en vet

Bovenstaande voorbeelden kunnen dus helpen om een beter beeld te krijgen van wat ‘normaal’ is. Maar als je buiten de deur eet, heb je dit natuurlijk niet altijd zelf in de hand. Porties zijn sinds de jaren tachtig steeds groter geworden. Tegelijkertijd neemt het aantal mensen met overgewicht nog steeds toe. Wat vroeger een normale portie was, heet nu ‘small’. Vaak is groter ook goedkoper, wat het voor consumenten nog aantrekkelijker maakt om voor groter te kiezen. En omdat we van nature een aangeboren voorkeur hebben voor zoet, zout en vet, is het véél moeilijker om een halve pizza te laten staan dan een schaaltje snackgroenten. Het zal je niet verbazen dat juist de ongezonde producten in grotere porties worden verkocht. Al deze factoren samen kunnen leiden tot overeten.

Eet met aandacht

Langzaam moeten we weer leren om te luisteren naar ons eigen hongergevoel en vooral leren om daarop te vertrouwen. Probeer niet alleen op de porties te letten, maar ook op hoe je eet. Eet altijd met aandacht. Ga ervoor zitten, neem de tijd en kauw. Door deze gewoonte langzaam eigen te maken, maken we ons lichaam weer de baas. Je lichaam vertelt je wanneer je vol zit en dat genoeg echt genoeg is.  

 

Lisa Vogel, Cambridge Weight Plan Benelux


Deze blog is het tweede deel van het drieluik ‘Als het om voeding gaat, lijkt onze intuïtie geen rol meer te spelen. Hoe komt dat toch?’
Lees ook:
deel 1 Zo word je op de proef gesteld in de supermarkt
deel 3 Waarom je altijd het etiket moet lezen